آخرین اخبار

۱۳ بهمن ۱۳۹۵

پلاسکو و درس‌هایی برای روزنامه‌نگاران

مهدی فرقانی

حادثه پلاسکو از چند حیث می‌تواند درس‌هایی برای روزنامه‌نگاران داشته باشد. اولین مورد، توجه به داشتن پوشش خبری مناسب از وقایع حساس در حال وقوع است.

در مواقع بحران، نوعی عطش خبری در جامعه ایجاد می‌شود و مخاطب به دنبال فرو نشاندن این عطش، به دنبال اخبار و اطلاعات می‌گردد. باید حواسمان باشد که اگر رسانه‌های خبری غالب از طریق تغذیه مناسب به موقع و قانع‌کننده نتوانند در فرو نشاندن این عطش به مخاطب کمک کنند، فضا برای انتشار اخبار جعلی یا حداقل غیردقیق و غیرموثق فراهم می‌شود.

نکته مهم این است که رسانه‌ها بتوانند به موقع به نیاز خبری مخاطبانشان، بویژه در مواقع بحرانی پاسخ دهند. نقش رسانه‌های غالب در چنین شرایطی، توجه به سه عامل مهم سرعت، دقت و جامعیت در خبررسانی است.

نکته دوم این است که در عین توجه به این سه عامل، باید شرایط روحی و عاطفی جامعه هم مورد توجه قرار بگیرد. اخبار و بویژه خبرهای تصویری واقعه به گونه‌ای منتشر نشود که عواطف و احساسات عمومی بیش از پیش جریحه‌دار شود. این قضیه نیازمند نوعی تدبیر است تا بتوانیم اخبار را هم به گونه‌ای به مخاطب بدهیم که اقناع شود و احساس کند اطلاعات مورد نیازش را به دست آورده است و در عین حال اخبار ما به فشار روحی مخاطب، بار اضافه‌ تحمیل نگرداند.

نکته سوم هم این‌که باید بتوانیم با اطلاع‌رسانی همراه با سرعت، دقت و جامع خود، راه را بر هر نوع ایجاد شایعات و اخبار نادرست و دروغ ببندیم. این امر مستلزم این است که در کار اطلاع‌رسانی خود به معنای واقعی کلمه حرفه‌ای عمل کرده باشیم؛ وگرنه هر نوع خدشه و خلأ در کار اطلاع‌رسانی، باعث دامن زدن به موج شایعات خواهد شد.

حواسمان باشد، پوشش خبری از یک واقعه حساس در حال وقوع نباید به گونه‌ای باشد که مخاطب احساس کند، بخشی از واقعیت از نگاه او دور می‌ماند. این موضوع باعث می‌شود، مرجعیت رسانه نزد مخاطبان زیر سوال برود و همان‌طور که گفتم، فضا برای شایعه‌پردازی و اخبار مجهول فراهم شود، ضمن این‌که مدیریت اخبار باید به گونه‌ای باشد که در عین انعکاس واقعیات، به مدیریت بحران هم کمک کند و هر چه زودتر پاسخگوی نیازهای احساسی مردم جامعه باشد.

متاسفانه به نظر می‌رسد روزنامه‌نگاران ما، روزنامه‌نگاری در شرایط بحران را چندان بلد نیستند و واکنش‌هایشان بیشتر غریزی و احساسی است، نه منطبق بر اصول علمی و تخصصی.

دیگر نکته‌ای که می‌توان به آن پرداخت، وظایف رسانه‌ها در دوران بعد از وقوع حادثه است که باید موضوع مورد نظر را به نقد و بررسی گذاشت، عملکردها را سنجید و از زمینه‌های اجتماعی و آثار و پیامدهای آن کسب آگاهی کرد. این‌گونه است که می‌شود از وقوع اتفاقات بعدی جلوگیری کرد و این وظیفه رسانه‌هاست که موجب می‌شود، بتوانند هم تولید آگاهی بکنند و هم نقد و نظارتی داشته باشند بر عملکرد مسئولان.

یادمان باشد، برخلاف گذشته که رسانه‌های رسمی تنها سخنگویان و راویان یک حادثه بودند، امروزه ما با دامنه وسیعی از امکانات در فضاهای مجازی مواجهیم که فرصت هر نوع عکس‌العمل تاخیری را از رسانه‌های رسمی گرفته‌اند.

این فضاها با بسیاری اصول خبررسانی و حتی آثار اجتماعی انتشار یک خبر ناآشنا هستند؛ چرا که دست‌اندرکاران آن خود مردم هستند و با بسیاری از اصول حرفه‌ای آشنایی ندارند. در چنین شرایطی رسانه‌های رسمی، غالب و سنتی باید حواسشان باشد که فضا را به این شبکه‌ها نبازند و مرجعیت خود را در میان مخاطبان از دست ندهند.

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Mitch:
۱۳۹۶/۰۳/۱۸ ۱۲:۳۳:۵۳
I have never owned anything but an iPhone since their release. BUT, when that Note 2 comes out, I will be the first in line to get it. To tell people to buy an iPhone 5 because it looks &#0e28;el2gant and classy” as opposed to be more inovative and artistic is moronic. The galaxy note 2 is going to do things no other phone has done before. Apple did that once, and it got them the reputation it has today. Now it’s time to step down because a new sheriff has come to town.
حلیمی:
۱۳۹۵/۱۱/۲۵ ۲:۴۷:۳۱
با سلام - رسانه تا زمانی می تواند به وظایف خود به خوبی عمل نماید که فشارهای پشت پرده ، جریان آزادی بیان را نیز خدشه دار نکند. رسانه ای که در اختیار دولت باشد بی تردید پوشش اخبار را هم به نفع مصالح خود، انجام خواهد داد